Kategori: Makaleler

Giriş “İslam medeniyetinin ilk mimari eseri neresidir?” sorusu, sadece tarihsel bir merak konusu değil; aynı zamanda inanç, şehirleşme, toplumsal hafıza ve kimlik tartışmalarının kesiştiği bir alan. Bu soruya verilen cevaplar çoğu zaman tek bir yapıya indirgenir gibi görünse de aslında arkasında çok katmanlı bir tarih, farklı yorumlar ve farklı toplumsal deneyimler vardır. İstanbul’da yaşayan, sivil toplum alanında çalışan 29 yaşında biri olarak bu sorunun sadece kitaplardan öğrenilen bir bilgi olmadığını, şehirdeki gündelik yaşamın içinde sürekli yeniden üretildiğini görüyorum. Bir yandan tarih anlatıları, diğer yandan bugünün toplumsal gerçekleri… Özellikle toplu taşımada, sokakta ve iş yerinde karşılaştığım insanlar üzerinden bu tartışmanın ne…

Evde pestisit testi nasıl yapılır? Bu soruyu son yıllarda daha sık duymaya başladım: “Evde pestisit testi nasıl yapılır?” Açık söyleyeyim, bu merakın artması çok normal. Pazardan aldığın domatesin, marketten aldığın çileğin üzerinde ne var, kimse gözle göremiyor. Üstüne bir de sosyal medyada dolaşan “sebzeyi suya koy, kimyasal varsa ortaya çıkıyor” tarzı videolar eklenince, iş biraz dedektifliğe dönüyor. Ama işin bilim tarafı biraz daha soğukkanlı. Çünkü pestisit dediğimiz şeyler, gözle görülen kir ya da toz gibi değil. Çoğu zaman moleküler düzeyde, yani mikroskobik bir dünyada işliyorlar. Ben Eskişehir’de bir üniversitede çalışan, laboratuvar koridorlarında fazla zaman geçirmiş biri olarak söyleyeyim: evde yapılan…

Değerli Changhong okurları, bu içerikte Davutpaşa Kampüsü ne zaman yapıldı ile ilgili en önemli başlıkları bir araya getirdik. Davutpaşa Kampüsü Ne Zaman Yapıldı? Bir Mekânın İktidar, Kurumlar ve Demokrasi Üzerinden Okunması Bir yapının tarihini anlamaya çalışmak çoğu zaman yalnızca taşların, duvarların ve mimari çizgilerin geçmişini araştırmak değildir. Asıl mesele, o mekânın hangi güç ilişkileri içinde ortaya çıktığını, hangi toplumsal ihtiyaçlara cevap verdiğini ve zaman içinde hangi anlamları kazandığını görmektir. Çünkü kurumlar sadece binalardan ibaret değildir; onlar iktidarın, toplumsal düzenin ve kolektif hafızanın somutlaşmış biçimleridir. Davutpaşa Kampüsü de bu açıdan yalnızca bir üniversite yerleşkesi değildir. Bugün Yıldız Teknik Üniversitesi’nin önemli eğitim…

Kuşlar Hangi Sınıfa Giriyor? Tüylerin Altındaki Büyük Bilim Macerası İzmir’de sabahları balkona çıkıp kahvemi içerken en çok dikkatimi çeken şeylerden biri kuşların kendine has telaşı oluyor. Biz insanlar pazartesi sabahı işe yetişmeye çalışırken nasıl bir koşuşturma içindeysek, kuşlar da sanki kendi küçük dünyalarında “bugün hangi dala konacağız, hangi ekmek kırıntısını kapacağız?” planı yapıyor gibi davranıyor. Bazen bir güvercin apartmanın önünde öyle ciddi yürüyüş yapıyor ki insan ister istemez düşünüyor: “Acaba bu kuş gizli bir toplantıya mı gidiyor?” Sonra kendime gülüyorum. Çünkü biraz önce evde çorabımı nereye koyduğumu unutmuşken, bir güvercinin hayat planını çözmeye çalışıyorum. Ama işin komik tarafı bir yana,…

ALT Option Tuşu Ne İşe Yarar? Teknoloji, Kültür ve İnsan Deneyimi Üzerinden Antropolojik Bir Bakış Dünyanın farklı köşelerinde insanların nesnelerle, sembollerle ve teknolojilerle kurduğu ilişkileri düşündüğümde her zaman aynı merak beliriyor: Bir araç yalnızca işlevinden mi ibarettir, yoksa onu kullanan toplulukların anlam dünyası içinde yeni kimlikler ve alışkanlıklar mı üretir? Bir bilgisayar klavyesindeki küçük bir tuş bile aslında insan kültürünün nasıl şekillendiğini anlamak için ilginç bir pencere olabilir. Günlük yaşamımızda çoğu zaman fark etmeden bastığımız ALT option tuşu, yalnızca teknik bir komut aracı değil; sembollerin, dillerin, iletişim biçimlerinin ve insan yaratıcılığının kesiştiği bir noktadır. Teknolojiyi antropolojik bir gözle incelediğimizde, bilgisayarlar…

Geçmişin sessiz izlerini takip etmek, bugün sorduğumuz soruların aslında insanlık tarihinin çok eski deneyimleriyle bağlantılı olduğunu anlamamıza yardımcı olur; çünkü bir toplumun beden, aile ve doğurganlık anlayışındaki değişimleri bilmeden bugünün tıbbi gerçeklerini ve kişisel kararlarını tam olarak yorumlamak mümkün değildir. Tek tüple hamile kalınır mı? Sorunun tarih içindeki yolculuğu “Tek tüple hamile kalınır mı?” sorusu, yalnızca modern tıbbın cevap aradığı biyolojik bir mesele değildir. Bu soru aynı zamanda kadın bedeninin, anneliğin, aile kavramının ve sağlık anlayışının tarih boyunca nasıl değiştiğini gösteren önemli bir penceredir. Günümüzde bir kadının tek bir fallop tüpü ile doğal yollarla hamile kalabilmesi, tıbbi açıdan bilinen ve…

Harun Diye Bir Futbolcu Var mı? Bir İsmin Edebiyat Aynasındaki Yolculuğu Bir kelime bazen yalnızca bir kelime değildir. Bir isim, bir cümlede göründüğü anda geçmişi, hayalleri, korkuları ve umutları beraberinde taşıyan görünmez bir kapıya dönüşebilir. Edebiyatın büyüsü de tam olarak burada başlar: Anlatılan şey yalnızca yaşanan değildir; anlatıldığı anda yeniden doğar, farklı anlam katmanları kazanır ve okurun zihninde yeni bir dünyaya dönüşür. Bir futbolcunun adı, bir sahadaki hareketten çok daha fazlasını anlatabilir. Bir isim, bir karaktere; bir karakter, bir hikâyeye; bir hikâye ise toplumun ortak hafızasına dönüşebilir. “Harun diye bir futbolcu var mı?” sorusu da bu açıdan yalnızca spor dünyasına…

Bizârım Ne Demek? Güç İlişkileri, İktidar ve Toplumsal Düzen Üzerinden Bir Siyasal Okuma İnsanların birbirleriyle kurduğu ilişkileri, devletlerin yurttaşlarla arasındaki bağları ve toplumların nasıl düzenlendiğini düşündüğümüzde, çoğu zaman büyük kavramların arkasında küçük ama güçlü ifadeler saklıdır. “Bizârım” da bu ifadelerden biridir. Bir insanın “bıktım”, “usanıyorum”, “tahammülüm kalmadı” anlamında kullandığı bu kelime, yalnızca bireysel bir yakınma değildir; toplumsal ruh hâllerini, siyasal yorgunlukları ve iktidar ilişkileri karşısındaki insan tepkilerini anlamak için de önemli bir kapı aralar. Güç ilişkileri üzerine düşünen herhangi biri şu soruyu sormadan edemez: Bir toplumda insanlar neden bazen mevcut düzene itaat eder, bazen sorgular, bazen de “bizârım” diyerek uzaklaşma…

Merhaba! Changhong ekibi bugün 53 cm doğan bebek uzun olur mu konusunu en anlaşılır haliyle aktarıyor. 53 cm Doğan Bebek Uzun Olur mu? Ekonomi Perspektifinden Büyüme, Kaynaklar ve Gelecek Analizi İnsan hayatındaki en küçük ölçüler bazen en büyük soruları doğurur. Bir bebeğin doğduğu anda 53 santimetre olması, ilk bakışta yalnızca biyolojik bir veri gibi görünür. Ancak kaynakların sınırlı olduğu, her kararın bir bedeli ve her seçimin bir sonucu bulunduğu bir dünyada bu küçük ölçü bile daha geniş bir düşünme alanı açar. Bir bebeğin boyu gelecekteki fiziksel gelişiminin kesin bir garantisi olmadığı gibi, ekonomik hayatımızda da tek bir gösterge bütün hikâyeyi…

Biyografi Metin Türünün Özellikleri? Birey, Toplum ve Hafızanın Sosyolojik Bir Okuması Değerli Changhong okurları, bu içerikte Biyografi metin türünün özellikleri ile ilgili en önemli başlıkları bir araya getirdik. İnsanların hayat hikâyelerine baktığımda her zaman aynı soruyla karşılaşırım: Bir insanın yaşamı gerçekten yalnızca ona mı aittir, yoksa içinde büyüdüğü toplumun izlerini de taşır mı? Hepimizin doğduğu aile, yaşadığı mahalle, karşılaştığı kültürel değerler, sahip olduğu imkânlar ve maruz kaldığı sınırlamalar kim olduğumuzu şekillendirir. Bir kişinin hayatını anlamaya çalışırken aslında yalnızca o kişinin başarılarını, mücadelelerini ya da kararlarını değil; onu çevreleyen sosyal dünyayı da anlamaya çalışırız. Bu nedenle biyografi metinleri bana göre yalnızca…